Paxa Labs
คู่มือ

OCR คืออะไร แปลงรูปภาพ ไฟล์สแกน และ PDF เป็นข้อความได้อย่างไร

OCR คือเทคโนโลยีอ่านตัวหนังสือในรูปถ่าย ไฟล์สแกน และ PDF แล้วคืนเป็นข้อความที่ค้นหาและแก้ไขได้ อธิบายหลักการทำงาน งานที่ธุรกิจใช้ และสิ่งที่ต้องดูก่อนเลือก

· อ่าน 7 นาที

OCR ย่อมาจาก Optical Character Recognition หรือการรู้จำอักขระด้วยแสง คือซอฟต์แวร์ที่อ่านตัวหนังสือในรูปภาพ รูปถ่ายใบเสร็จ สัญญาที่สแกนไว้ และ PDF ที่ได้จากเครื่องสแกน ล้วนเป็นภาพของตัวหนังสือ คอมพิวเตอร์ค้นหาหรือคัดลอกข้อความจากภาพไม่ได้ OCR จึงทำหน้าที่ดูภาพ แล้วเขียนตัวหนังสือออกมาเป็นข้อความ

แนวคิดนี้มีมาหลายสิบปี และใช้ได้ดีเฉพาะกับภาษาอังกฤษตัวพิมพ์ที่สะอาดอยู่นาน สิ่งที่เปลี่ยนไปคือตัวอ่าน โมเดล OCR รุ่นใหม่อ่านทั้งหน้าแบบที่คนอ่าน ทั้งคอลัมน์ ตาราง ตราประทับ และข้อความหลายภาษา OCR จึงเข้าไปอยู่ในโปรแกรมบัญชี ระบบเปิดบัญชีลูกค้า และระบบค้นหาเอกสาร

OCR ทำงานอย่างไร#

  1. ปรับภาพให้สะอาดระบบปรับหน้ากระดาษให้ตรง และลดเงา จุดรบกวน กับแสงที่ไม่สม่ำเสมอ รูปถ่ายเอียง ๆ จากโทรศัพท์จึงใกล้เคียงกับไฟล์สแกนมากขึ้น
  2. หาโครงสร้างของหน้าตัวอ่านดูว่าในหน้ามีอะไรบ้าง เช่น หัวเรื่อง สองคอลัมน์ ตาราง และตราประทับที่ทับลายเซ็น แล้วตัดสินลำดับที่คนจะอ่านแต่ละส่วน
  3. อ่านตัวอักษรแต่ละบรรทัดถูกแปลงเป็นตัวอักษร ตัวเลข และเครื่องหมาย สำหรับภาษาไทยรวมถึงสระและวรรณยุกต์ที่ซ้อนอยู่บนและล่างพยัญชนะ
  4. คืนข้อความผลลัพธ์ออกมาเป็นข้อความธรรมดา เป็น Markdown ที่เก็บหัวเรื่องและตารางไว้ หรือเป็นบล็อกโครงสร้างที่โปรแกรมนำไปประมวลผลต่อได้

OCR รุ่นเก่าทำขั้นที่สามทีละตัวอักษรด้วยการเทียบรูปร่าง จึงพลาดกับฟอนต์แปลกและไฟล์สแกนคุณภาพต่ำ โมเดลรุ่นใหม่อ่านทั้งบรรทัดและทั้งหน้าไปพร้อมกัน และใช้บริบทช่วย เหมือนที่คนอ่านคำที่เลือนได้จากคำรอบข้าง

OCR, AI OCR และการสกัดข้อมูลจากเอกสาร ต่างกันอย่างไร#

สามคำนี้คืองานเดียวกันที่ลึกไม่เท่ากัน

คำสิ่งที่ได้ตัวอย่าง
OCRข้อความที่อยู่บนหน้ากระดาษจดหมายที่สแกนไว้กลายเป็นข้อความที่ค้นหาและคัดลอกได้
AI OCR หรือ OCR เอกสารข้อความพร้อมโครงสร้าง ทั้งหัวเรื่อง ย่อหน้า ตาราง และลำดับการอ่านรายงานการเงินกลายเป็น Markdown ที่ตารางยังอยู่ครบ
การสกัดข้อมูลจากเอกสารฟิลด์ที่เราระบุชื่อไว้ ออกมาเป็นข้อมูลใบกำกับภาษีกลายเป็นเลขที่ใบกำกับ วันที่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ขาย และยอดรวม

การสกัดข้อมูลคือขั้นที่ทำให้ไม่ต้องคีย์เอง เราระบุฟิลด์ที่ต้องการ แล้วแต่ละฟิลด์จะกลับมาเป็นค่าที่อ่านจากหน้ากระดาษ หรือกลับมาว่างพร้อมเหตุผลที่อ่านไม่ได้ Paxa Document Extraction ทำงานนี้กับเอกสารภาษาไทย

ธุรกิจใช้ OCR ทำอะไร#

งานเอกสารอ่านต่อ
งานบัญชีใบแจ้งหนี้ ใบกำกับภาษี ใบเสร็จรับเงิน และหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายใบแจ้งหนี้และใบกำกับภาษี ฟิลด์ในใบกำกับภาษี
การเปิดบัญชีลูกค้าเอกสารยืนยันตัวตน ทะเบียนบ้าน รายการเดินบัญชี และแบบฟอร์มสมัครเอกสารยืนยันตัวตน
งานกฎหมายและการกำกับดูแลสัญญา หนังสือรับรองบริษัท และโฉนดที่ดินสัญญา
งานจดหมายเหตุหนังสือเก่า หนังสือพิมพ์ และแฟ้มกระดาษเอกสารเก่า
ระบบค้นหาและผู้ช่วย AIรายงาน คู่มือ และนโยบาย ที่ป้อนเข้าดัชนีค้นหาหรือโมเดลภาษาคลังความรู้
การเข้าถึงหน้ากระดาษใดก็ได้ ที่ต้องการให้อ่านออกเสียงอ่านเอกสารออกเสียง

ทุกแถวมีรูปแบบเดียวกัน คือมีคนกำลังพิมพ์ซ้ำสิ่งที่พิมพ์อยู่บนกระดาษแล้ว ซึ่งทั้งช้าและเพิ่มข้อผิดพลาด OCR ทำให้หน้ากระดาษเป็นแหล่งข้อมูลได้โดยตรง

ทำไมภาษาไทยอ่านยากกว่าภาษาอังกฤษ#

OCR ภาษาอังกฤษพัฒนาไปก่อนเพราะภาษาอังกฤษอ่านง่าย ตัวอักษรเรียงต่อกันในบรรทัดเดียว และมีช่องว่างคั่นระหว่างคำ ภาษาไทยไม่เป็นแบบนั้นสักข้อ

  • เครื่องหมายซ้อนกันหลายชั้น พยางค์ไทยหนึ่งพยางค์มีสระบนหรือสระล่างได้ และมีวรรณยุกต์ซ้อนขึ้นไปอีกชั้น เครื่องหมายเล็ก ๆ หายไปตัวเดียว คำก็เปลี่ยน
  • คำไม่มีช่องว่างคั่น ข้อความไทยหนึ่งบรรทัดคือสายอักษรที่ต่อเนื่องกัน ตัวอ่านที่เดาขอบเขตคำผิดจะคืนคำที่ไม่มีอยู่จริง
  • ตัวเลขมีสองชุด เอกสารราชการพิมพ์เลขไทยคู่กับเลขอารบิก บางครั้งอยู่ในบรรทัดเดียวกัน
  • ปีเป็นพุทธศักราช เอกสารที่ลงปี 2569 คือปี ค.ศ. 2026 ระบบที่เก็บปีตามที่พิมพ์โดยไม่แปลง จะคลาดไป 543 ปี
  • ฟอนต์สมัยใหม่ไม่มีหัว ในฟอนต์ไม่มีหัว อักษรไทยหลายตัวคล้ายอักษรโรมัน เช่น ร กับ S หรือ พ กับ W ตัวอ่านที่ไม่แม่นจึงอ่านสลับกัน
  • ไทยกับอังกฤษอยู่ในบรรทัดเดียวกัน ชื่อบริษัท หน่วย และรหัสสินค้า เขียนด้วยอักษรโรมันแทรกอยู่ในข้อความไทย

เครื่องมือที่อ่านหน้าภาษาอังกฤษได้ดี อาจพลาดได้ทุกข้อข้างต้น วิธีดึงข้อความจาก PDF และเอกสารสแกนภาษาไทยมีตัวอย่างว่าความผิดพลาดเหล่านี้หน้าตาเป็นอย่างไร

ถ่ายรูปเอกสารอย่างไรให้ OCR อ่านได้ดี#

  • วางกระดาษให้เรียบ แล้วถือโทรศัพท์ไว้เหนือกระดาษตรง ๆ
  • ใช้แสงที่สม่ำเสมอ และอย่าให้เงามือหรือเงาโทรศัพท์ทับกระดาษ
  • ถ่ายให้กระดาษเต็มเฟรม โดยเห็นครบทั้งสี่มุม
  • ถ่ายหนึ่งหน้าต่อหนึ่งรูป
  • ถ้ามีไฟล์ PDF ต้นฉบับให้ส่งไฟล์นั้น การสแกนกระดาษที่พิมพ์มาจาก PDF ทำให้คุณภาพตกลงสองทอดเมื่อเทียบกับไฟล์จริง

ก่อนเลือกเครื่องมือ OCR ควรดูอะไร#

ลองกับหน้าที่แย่ที่สุดของคุณเอง หน้าตัวอย่างที่สะอาดบอกอะไรได้น้อย ส่วนใบเสร็จกระดาษความร้อนที่ยับบอกได้เยอะ

  • เครื่องหมายและตัวเลข เทียบบรรทัดที่มีวรรณยุกต์ซ้อน และบรรทัดที่มีเลขไทย กับหน้ากระดาษจริง
  • ตาราง ตารางควรกลับมาเป็นตาราง และตัวเลขทุกตัวยังอยู่ในคอลัมน์เดิม
  • ลำดับการอ่าน หน้าที่มีสองคอลัมน์ ข้อความควรไล่ลงจนจบคอลัมน์แรก แล้วจึงขึ้นคอลัมน์ถัดไป
  • ไฟล์ ดูว่ารับไฟล์รูปแบบใด และรับได้กี่หน้าต่อครั้ง
  • ผลลัพธ์ Markdown เหมาะกับคนอ่านและโมเดลภาษา ส่วนบล็อกโครงสร้างเหมาะกับโปรแกรม
  • หน่วยราคา บริการส่วนใหญ่คิดตามจำนวนหน้า และควรรู้จำนวนหน้าก่อนจ่ายเงิน

OCR ราคาเท่าไร#

OCR คิดราคาตามจำนวนหน้า Paxa OCR Lite เป็นโมเดลที่เราพัฒนาเอง คิด 6.5 เครดิตต่อหน้า ไม่ว่าหน้านั้นจะมีข้อความมากหรือน้อย และรูปถ่ายหนึ่งรูปนับเป็นหนึ่งหน้า

งานเครดิตค่าใช้จ่าย
หนึ่งหน้า6.5$0.0065
รายงาน 50 หน้า325$0.33
1,000 หน้า6,500$6.50

เครดิตฟรี 100 เครดิตของบัญชีใหม่อ่านได้ 15 หน้า อัปโหลดหนึ่งครั้งรับไฟล์ PDF, PNG, JPEG, WEBP ได้สูงสุด 50 หน้า และ 10 MB

Paxa Document Extraction คิด 13 เครดิตต่อหน้า สำหรับรายการฟิลด์ไม่เกิน 50 ฟิลด์ย่อย และ 19.5 เครดิตต่อหน้าสำหรับรายการที่ยาวกว่านั้น โดยรวมค่าอ่านหน้ากระดาษไว้แล้ว

คำถามที่พบบ่อย#

OCR กับการสแกนเหมือนกันไหม#

เครื่องสแกนหรือกล้องโทรศัพท์ทำหน้าที่ถ่ายภาพหน้ากระดาษ ส่วน OCR ทำหน้าที่อ่านภาพนั้น ไฟล์ PDF ที่สแกนมาโดยยังไม่ผ่าน OCR จึงเป็นเพียงชุดของรูปภาพ และเลือกข้อความในไฟล์ไม่ได้

OCR อ่านลายมือได้ไหม#

เครื่องมือ OCR ทุกตัวอ่านตัวพิมพ์ได้แน่นอนกว่าลายมือมาก และลายมือตัวบรรจงอ่านได้ดีกว่าโน้ตที่เขียนรีบ ๆ ควรลองกับเอกสารลายมือของคุณเองสักสองสามหน้า ก่อนวางขั้นตอนงานที่ต้องพึ่งผลลัพธ์นี้

ทำไมคัดลอกข้อความภาษาไทยจาก PDF แล้วสระเพี้ยน#

PDF บางไฟล์เป็นภาพสแกนที่ไม่มีข้อความอยู่ข้างใน บางไฟล์มีชั้นข้อความ แต่สระและวรรณยุกต์สลับที่เมื่อคัดลอกออกมา การใช้ OCR อ่านจากภาพของหน้ากระดาษแก้ได้ทั้งสองกรณี และคู่มือเรื่อง PDFอธิบายสาเหตุไว้

ลองกับเอกสารของคุณเอง#

  1. ลากไฟล์มาวางเปิดเครื่องมือเอกสาร แล้วลากไฟล์ PDF หรือรูปถ่ายมาวาง จำนวนหน้าและค่าใช้จ่ายจะแสดงก่อนเริ่มอ่าน
  2. เลือกรูปแบบผลลัพธ์เลือก Markdown ถ้าจะอ่านผลเอง หรือเลือก มีโครงสร้าง ถ้าจะส่งต่อให้โปรแกรม
  3. อ่านแล้วเทียบกดอ่านเอกสาร แล้วเทียบข้อความกับหน้ากระดาษ โดยเริ่มจากตัวเลข
  4. ดึงเฉพาะฟิลด์สำหรับใบกำกับภาษีหรือใบเสร็จ ให้เปิดเครื่องมือสกัดข้อมูล แล้วเริ่มจากรายการฟิลด์สำเร็จรูป

ขั้นต่อไป#

อ่านต่อ

คู่มืออื่น